Egun Honetako Ogia, azaroak 15, igandea

Aldi haretan, Jesusek parabola hau esan eutsen ikasleei: «Gizon batek, urrutira joaterakoan, bere morroiei dei egin eta bere ondasunak itzi eutsezan. Bati bost talentu emon eutsozan, beste bati bi, beste bati bakarra; bakotxari bere trebetasunaren arabera. Eta gero joan egin zan. Bost talentu hartu zituana hareekin lanean hasi zan behingoan, eta beste bost irabazi zituan. Bi hartu zituanak be gauza bera egin eban, eta beste bi irabazi zituan. Bat hartu ebanak, ostera, lurrean zuloa egin eta bertan gorde eban bere nagusiaren dirua.

Handik luzarora, etorri zan morroi hareen nagusia, eta kontuak garbitzen hasi jaken. Hurreratu zan bost talentu hartu zituana, eta beste bost eroan eutsozan, esanez: “Jauna, bost talentu itzi zeunstazan; begira, beste bost irabazi dodaz”. Nagusiak esan eutson: “Ederto, morroi zintzo eta jatorra! Gauza txikian zintzoa izan zaralako, askoren buruzagi egingo zaitut; sartu zeure nagusiaren jaia ospatzera”.

Hurreratu zan talentu bi hartu zituana, eta esan eutson: “Jauna, talentu bi itzi zeunstazan; begira, beste bi irabazi dodaz”. Nagusiak esan eutson: “Ederto, morroi zintzo eta jatorra! Gauza txikian zintzo izan zaralako, askoren buruzagi egingo zaitut; sartu zeure nagusiaren jaia ospatzera”.

Azkenean, hurreratu zan talentu bat hartu ebana, eta esan eutson: “Jauna, banekian gizon zorrotza zarana; erein ez dozun lekuan hartzen, eta zabaldu ez dozun lekuan batzen dozuna. Halandaze, bildurrez joan nintzan, eta lurpean gorde neban zure talentua. Hemen dozu zeurea!”

Nagusiak erantzun eutson: “Morroi txar eta alper hori! Bahekian jakin, erein ez dodan lekuan hartzen dodana nik, eta zabaldu ez dodan lekuan batzen. Horregaitik, nire dirua diru-trukalariei itzi behar heutsen, nik, etortzean, irabazi eta guzti jaso nengian. Kendu eiozue, bada, talentu hori, eta emon hamar dituanari. Ze dauanari emon egingo jako, eta gainezka izango dau; ez daukanari, barriz, daukana be kendu egingo jako. Eta morroi alper handi hori bota kanpoko ilunpera. Han izango da negarra eta hagin-karraskada!”»

EBANJELIOARI BURUZKO IRUZKINA

Komunio eta Liberazio

Non dago Holgazango zerbitzariaren tragedia, benetako dedikazioa eta konpromiso eskuzabala izateko gai ez dena? Non dago bere porrotaren erroa, pozaren esperientziaren aurrean duen ziurtasunarena, bere jaunaren poztasunean parte hartzeari uko egitearena, gainerakoei bezala agindu zitzaion poza?

1.- Gutxi dena asko eraldatzea.

Seervo Holgazánen tragedia guztia konturatzen ez denean, oso gutxi eraldatzen duena, autoritate hori eraldatzen duena, gauza gutxi dirudien zeregin hori, handi samarra, eta, beraz, poztasun- eta poztasun-iturri, leialtasun-aukera dela. Lan hori banatzen duen eta bertan zain dagoen jaunarekiko fideltasuna, bakoitzaren askatasunarekiko erabateko errespetuarekin, lan txiki horren barruan eta atzean ezkutatuta, gure erabateko entregan.

Gutxi horrek asko aldatzen duena zera da, Jainkoarenganako, errealitate osoko Jainkoarenganako, maitasun-aukera bat ikustea, bakoitzari esleitzen zaion zati hori barne. Dena kide den eta deitzen digun Beste handi horren obrarengatik erabat entregatzean, haren poztasunean parte hartzeko aukera ematen digu, hori baita zerbait sortzeko poza. Ez du axola zenbat, eta, gainera, ez dago gure mende; entrega da axola duena eta gure mende dagoena.

Horixe da begirada berria, fedeak lanaren zentzuan sartzen duen ikuspuntu berria. Berria da, baina, ondo begiratuta, “antikopioa” da, hasieratik egin den lanari baitagokio: errealitatearen sortzaileari bere erreinuaren eraikuntzan laguntzeko deia.

2.- Errakuntza Holgazango zerbitzariaren balorazioan.

Gogobetetzea, hau da, sierbiar bakoitzari agindutako poza, ez dago jaso duten talentu kopuruaren mende, baizik eta bakoitzak fruitua ematen dien dedikazioaren mende, hau da, beren jaunarengatik duten maitasunaren mende. Bere Jauna maite duenarentzat edozein zeregin handia da, zerbitzatzeko aukera bat delako, enpresako edo taldeko lehena edo azkena izan. Zein da, orduan, holgazán zerbitzariaren perspektiba-akatsa?

Zergatik jaso du gutxien talentua ezkutatzen duen siervo bakarra? Lehen irakurketa batean, berez atera daiteke siervo honen alde protestatzea: «Baina, zergatik? Zergatik da Jauna hain gogorra Andre Txiroarekin? Lehendabizi besteei baino gutxiago ematen die, eta orain, gainera, txikitu egiten du !». Lehen irakurketa batean bihotzetik atera gaitezkeen erreakzio horrek ikuspegi murriztaile eta miope bat adierazten du, hau da, holgazan zerbitzariarena, baina baita munduarena ere, denok duguna.

Zergatik ezkutatzen du siervo mezquino eta holgazán delakoak talentua? Jaunaren beldur bakarra izan balitz, hark zuzen adierazi dionez, bankuan sartuko zukeen, eta, horrela, gutxienez onuraren bat bermatuko lioke Jaunari. Erresuminagatik izan liteke, eta talentua lurperatzea hura ahazteko; izan ere, funtsean, kontzienteki edo ez, agian txikitasun hori lotzen zion, Jaunaren aldetik jaso zuen maitasun txikiago horrekin (zentzu materialean). Erresumin horrek agerian utziko luke bere bihotzaren nahasgarritasuna, Jaunaz gain, bere buruaz, bere gizatasunaz, bere benetako handitasunaz eta, beraz, benetako poztasunaz eta benetako poztasunaz duen ulertezintasuna. «Daukanari emango zaiolako eta soberan geratuko delako, baina ez daukanari kendu egingo zaio daukanera arte». Jaunarekiko maitasunarekin zer dugun edo zer ez dugun identifikatzen badugu, Jesusen azken esaldia parabola horren iruzkin ezin hobea izango da.

Ez da beharrezkoa inolako ondasun-truke materialetan pentsatzea. Jaunak ez du kentzen bati eman diona beste bati emateko. Gertatzen dena da, Jauna maite duenarentzat, beste bati ematen dizkion talentuak ere, hein batean, bereak direla, hau da, berarentzat dohain bat («Dena zuena da», dio San Pablok). Ez mortifikazioaren ukapen mistifikatzaile moduko batengatik, hau da, beste batek nik ez daukadan dohain bat izateak dakarren sakrifizioagatik, edo nik baino doi handiagoak eta ikusgarriagoak izateak dakarkidan sakrifizioagatik, baizik eta Jaunak beste bati, eta ez niri, talentu jakin bat uztearen sakrifizioa onartzeagatik, niretzat Jainkoa eta bestea gehiago maitatzeko aukera bihurtzen delako, eta, beraz, aberatsagoa izateagatik, «gehiago izatekoa» («daukanari emango zaio»). Aldiz, maitasuna, karitatea, jabetza goren gisa bilatzen ez duenak, beste guztiek baino talentu handiagoa izan dezake, baina azkenean ez du benetan talenturik, daukan guztia kentzen zaio beste bati emateko, eta ez materialki kentzen zaiolako zentzuan, baizik eta, beste guztiaren gainetik karitatea maitatuz, denaz, norberarenaz eta besteenaz gozatzen duena bezainbeste ez duelako zentzuan.

Alternatiba hain ondo ezagutzen dugun frustrazio-sentimendu hori da, jasotako talentuak “gauza gutxi” ematen duenean; izan ere, jasotzen bada ere, beti dago gehiago duen norbait, eta bizitza sigi-saga bihurtzen da inbidiaren, jeloskortasunaren eta gutxiagotasun-konplexuen artean. Arreta, ez da zorionaren gorespena; izan ere, talentu handia izatea (eta, beraz, lan handia) ondasun bat da, desiragarria eta eskertzeko modukoa. Argi eta garbi, sakrifizioa da bost talentu izan beharrean talentu bat izatea onartzea, hain zuzen ere bakoitzak lagundu, sortu, erabilgarri sentitu nahi duelako eta bat izan beharrean bost talentu izan nahi dituelako; badirudi ugalkortasun-aukera handiagoa eskaintzen duela. Hala ere, egia bada ere maitasunak markatzen duela gure garaieraren handitasuna, eta egia bada ere maitasunaren mende dagoela gure ugalkortasuna – bide misteriotsuetatik igaro daitekeen ugalkortasuna, adibidez, min baten eskaintza isilagatik, Kristorentzat Gurutzean gertatu zen bezala –, orduan onartu behar dugu zentzu bat ere badagoela, eta azken lekuan egoteak erraztu egin dezakeela, hau da, lasterbide bat izan daitekeela («azkenak lehenengoak izango dira» esan dezakegu). Talentua izateak, hamar izan beharrean, galdera hau azkarrago egitea ekar dezake: «Zerk ematen dio benetan balioa egiten dudanari? Zer egin dezake benetan handia, “infinitua”, nire ekintzak ?»

3.- Jaunaren poza.

Zein da Jaunaren gozamena, Kristoren poza? Kristoren poza da ematea, zerbitzatzea, entregatzea, amore ematea. Lanaren kontzepzio hori fedetik sortzen da, eta ez du interesik eza eragiten; aitzitik, entrega are nekagarriagoa eta agortezinagoa ahalbidetzen du, gutxienez bi arrazoirengatik:

a) Lehenengoa da, besteenganako maitasunak bultzatuta jarduten denean, bilatu egiten dela eta poztasuna aurkitzen duela, hau da, gozatu egiten dut, ez bakarrik ekintzaren emaitzan, baita ekintzan bertan ere, zerbait egitean. Izan ere, egintza horretan, perfektua izan ez arren, txikia izanda ere, beti lortzen da, emaitza edozein izanda ere, zerbait handia: maitasuna erakustea, maitasun-fideltasuna erakustea.

b) Bigarren arrazoia, ordea, zera da, lana Kristorekiko gure maitasunaren alderdirik “zehatzena, idorra eta neketsuena” dela ikusteak, hain zuzen ere, txiki-txikian zer handia den ikusarazten duela, eta horrek xehetasunei arreta ematea ahalbidetzen duela, beste batzuek zaintzen ez dituzten gauzek eragindako garaipena, objektiboki arreta-plusa eta entrega-plusa dakartzana, ez gutxiago.